شیوهٔ اصلی وقف بر کلمهٔ متحرک «السُّكُون» محض است؛ هرگز با حرکت کامل وقف نمی‌شود. «الرَّوْم» و «الإِشْمَام» نیز با شرایطشان جایزند. شیوه‌های وقف این‌هاست:
| وجه | چگونگی | کاربرد |
|---|---|---|
| سکون محض | برداشتن کامل حرکت | هر سه حرکت |
| «الرَّوْم» | ادای بخشی از حرکت (حدود یک‌سوم) با صدایی ضعیف که شخص نزدیک می‌شنود | ضمه و کسره، نه فتحه |
| «الإِشْمَام» | گرد کردن لب‌ها بی‌درنگ پس از سکون، اشاره به ضمه، بدون صدا | تنها ضمه |
| «الإِبْدَال» | تبدیل تنوین فتحه به الف، و تاء مربوطه به هاء ساکن | تنوین فتحه و تاء مربوطه |
جاهایی که روم و اشمام به کار نمی‌روند
- تاء مربوطه‌ای که به صورت هاء بر آن وقف می‌شود، مانند ﴿ٱلۡجَنَّةَالْجَنَّةَ﴾ (البقرة ۳۵).
- میم جمع، مانند ﴿عَلَيۡهِمۡعَلَيْهِمْﵿ﴾ (الفاتحة ۷) و ﴿عَلَيۡهِمُ ٱلذِّلَّةُعَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ﴾ (البقرة ۶۱).
- حرکت عارضی، مانند ﴿قُمِ ٱلَّيۡلَقُمِ الَّيْلَ﴾ (المزمل ۲) هنگام وقف بر قم.
- حرف دارای فتحه.
وقف بر پایهٔ رسم
وقف تابع «الرَّسْم العُثْمَانِيّ» است: آنچه نوشته شده در وقف خوانده می‌شود و آنچه حذف شده حذف می‌شود. از این رو بر ﴿لَّٰكِنَّا۠لٰكِنَّا۠﴾ (الكهف ۳۸)، ﴿ٱلظُّنُونَا۠الظُّنُوْنَا﴾ (الأحزاب ۱۰)، ﴿ٱلرَّسُولَا۠الرَّسُوْلَا﴾ (الأحزاب ۶۶)، ﴿ٱلسَّبِيلَا۠السَّبِيْلَا﴾ (الأحزاب ۶۷) و ﴿إِنِّيٓ أَنَا۠اِنِّيْٓ اَنَا﴾ (طه ۱۲) با الف وقف می‌شود که در وصل می‌افتد. کلماتی که یاءشان در نوشتار حذف شده بدون یاء وقف می‌شوند، مانند ﴿يَسۡرِيَسْرِ﴾ (الفجر ۴). برای حفص ﴿ءَاتَىٰنِۦَ ٱللَّهُاٰتٰىنِۦَ اللّٰهُ﴾ (النمل ۳۶) استثناست: در وقف دو وجه دارد، با یاء ساکن یا بدون آن.
در ﴿سَلَٰسِلَاْسَلٰسِلَا۠﴾ (الانسان ۴) در وقف دو وجه است: با الف یا با سکون. بر ﴿قَوَارِيرَا۠قَوَارِيْرَا۠﴾ (الانسان ۱۵) نخست با الف و بر ﴿قَوَارِيرَاْقَوَارِيْرَا۠﴾ (الانسان ۱۶) دوم با سکون وقف می‌شود.