مدی است که بدون آن خود حرف وجود ندارد و به سببی مانند همزه یا سکون نیاز ندارد. در وصل و وقف دو حرکت است. وابسته به آن این‌هاست:
- «مَدّ العِوَض»: وقف بر تنوین فتحه با تبدیل آن به الف، مانند وقف بر ﴿عَلِيمًا حَكِيمٗاعَلِيْمًا حَكِيْمًا﴾ (النساء ۱۷).
- «الصِّلَة الصُّغْرَى»: کشیدن هاء ضمیر میان دو حرف متحرک که پس از آن همزه نیاید، مانند ﴿إِنَّهُۥ هُوَاِنَّهٗ هُوَ﴾ (الإسراء ۱). جزئیات در فصل هاء کنایه آمده است.
- «مَدّ التَّمْكِين»: یاء مدی پس از یاء مشدد مکسور، مانند ﴿حُيِّيتُمحُيِّيْتُمْ﴾ (النساء ۸۶).
- حروف مقطعهٔ آغاز سوره‌ها که در حيٌّ طَهُرَ گرد آمده‌اند، چنان‌که در ادامه توضیح داده می‌شود.