از مقدمهٔ جزریه
٦٥وَحُكْمُ تَنْوِينٍ وَنُونٍ يُلْفَىإِظْهَارٌ ادْغَامٌ وَقَلْبٌ إِخْفَا
٦٦فَعِنْدَ حَرْفِ الْحَلْقِ أَظْهِرْ وَادَّغِمْفِي اللَّامِ وَالرَّا لَا بِغُنَّةٍ لَزِمْ
٦٧وَأَدْغِمَنْ بِغُنَّةٍ فِي يُومِنُإِلَّا بِكِلْمَةٍ كَدُنْيَا عَنْوَنُوا
٦٨وَالْقَلْبُ عِنْدَ الْبَا بِغُنَّةٍ كَذَاالِاخْفَا لَدَى بَاقِي الْحُرُوفِ أُخِذَا
تعریفها
«النُّون السَّاكِنَة» نونی بدون حرکت است که در وصل و وقف باقی میماند؛ در اسم، فعل و حرف، در میانه یا پایان کلمه میآید. «التَّنْوِين» نون ساکن زائدی است که در تلفظ، نه در نوشتار، به پایان اسم افزوده میشود؛ در وصل خوانده میشود و در وقف میافتد و در مصحف به صورت حرکت دوتایی نوشته میشود: ﴿عَذَابٌ عَظِيمٞعَذَابٌ عَظِيْمٌ﴾ (البقرة ۷).
هنگام برخورد با حروف الفبا چهار حکم دارند: «الإِظْهَار»، «الإِدْغَام»، «الإِقْلَاب» و «الإِخْفَاء»؛ پس از آنها هرگز الف نمیآید.
نون ساکن و تنوین: به حرف بعدی نگاه کنید
اظهار
ء هـ ع ح غ خ
نون آشکار، بدون غنهٔ افزوده
ادغام
ي ن م و | ل ر
با غنه در حروف ینمو؛ بدون غنه در لام و راء
اقلاب
ب
به میمی پنهان با غنه تبدیل میشود
اخفا
ص ذ ث ك ج ش ق س د ط ز ف ت ض ظ
میان اظهار و ادغام، با غنه