Online Quran
فارسیFA

قواعد تجوید

تاء مفتوحه: پایان‌های مؤنثی که با تاء نوشته شده‌اند

گردآوری و ویرایش: سید عبدالسلام

بازبینی علمی متن اصلی: دکتر عظمی, امام سید سراج منیر

این ترجمه بر پایهٔ متن عربی، اردو و انگلیسیِ بازبینی‌شده به دست عالمان است.

به‌روزرسانی:

خط مصحف:
راهنمای رنگ‌ها

در مثال‌های قرآنی تنها حروفی رنگی شده‌اند که قاعده بر آن‌ها جاری است؛ بقیهٔ کلمه سیاه می‌ماند. هر رنگ در سراسر کتاب یک معنای ثابت دارد:

غنه: اخفا، اقلاب، ادغام با غنه، نون و میم مشدد
اظهار: حلقی، شفوی، قمری
حرفی که نوشته می‌شود ولی خوانده نمی‌شود، یا بدون غنه کاملاً ادغام می‌شود
قلقله
مدّ دو حرکتی: طبیعی، بدل، صلهٔ صغری، عوض
مدّ چهار یا پنج حرکتی: متصل، منفصل، صلهٔ کبری
مدّ لازم شش حرکتی
مدّ ۲، ۴ یا ۶ حرکتی: عارض للسکون و لین هنگام وقف
تفخیم (درشت)
ترقیق (نازک)
حرفی که در مثال بررسی می‌شود
موارد خاص: سکت، اماله، تسهیل، اشمام
از مقدمهٔ جزریه
٩٤وَرَحْمَتُ الزُّخْرُفِ بِالتَّا زَبَرَهْالَاعْرَافِ رُومٍ هُودٍ كَافِ الْبَقَرَهْ
٩٥نِعْمَتُهَا ثَلَاثُ نَحْلٍ إِبْرَهَمْمَعًا أَخِيرَاتٌ عُقُودُ الثَّانِ هَمّْ
٩٦لُقْمَانُ ثُمَّ فَاطِرٌ كَالطُّورِعِمْرَانَ لَعْنَتَ بِهَا وَالنُّورِ
٩٧وَامْرَأَتٌ يُوسُفَ عِمْرَانَ الْقَصَصْتَحْرِيمَ مَعْصِيَتْ بِقَدْ سَمِعْ يُخَصّْ
٩٨شَجَرَتَ الدُّخَانِ سُنَّتْ فَاطِرِكُلًّا وَالَانْفَالِ وَحَرْفِ غَافِرِ
٩٩قُرَّتُ عَيْنٍ جَنَّتٌ فِي وَقَعَتْفِطْرَتْ بَقِيَّتْ وَابْنَتْ وَكَلِمَتْ
١٠٠أَوْسَطَ الَاعْرَافِ وَكُلُّ مَا اخْتُلِفْجَمْعًا وَفَرْدًا فِيهِ بِالتَّاءِ عُرِفْ

پایان مؤنث اسم‌ها معمولاً به صورت «التَّاء المَرْبُوطَة» (ة) نوشته می‌شود و در وقف هاء خوانده می‌شود. در جاهای معینی از مصحف به صورت «التَّاء المَفْتُوحَة» (ت) نوشته شده و حفص به پیروی از رسم بر آن‌ها با تاء وقف می‌کند. این‌ها جاهایی است که ناظم گرد آورده است:

کلمهجاهاکجامثال
رحمت۷Al-Baqarah 2:218, Al-A'raf 7:56, Hud 11:73, Maryam 19:2, Ar-Rum 30:50, Az-Zukhruf 43:32 (دو بار)رَحۡمَتَ ٱللَّهِۚ
نعمت۱۱Al-Baqarah 2:231, Ali 'Imran 3:103, Al-Ma'idah 5:11, Ibrahim 14:28, Ibrahim 14:34, An-Nahl 16:72, An-Nahl 16:83, An-Nahl 16:114, Luqman 31:31, Fatir 35:3, At-Tur 52:29نِعۡمَتَ ٱللَّهِ
امرأت۷Ali 'Imran 3:35, Yusuf 12:30, Yusuf 12:51, Al-Qasas 28:9, At-Tahrim 66:10 (دو بار), At-Tahrim 66:11ٱمۡرَأَتُ عِمۡرَٰنَ
سنت۵Al-Anfal 8:38, Fatir 35:43 (سه بار), Ghafir 40:85سُنَّتُ ٱلۡأَوَّلِينَ
لعنت۲Ali 'Imran 3:61, An-Nur 24:7لَعۡنَتَ ٱللَّهِ
معصيت۲Al-Mujadila 58:8, Al-Mujadila 58:9وَمَعۡصِيَتِ ٱلرَّسُولِۖ
شجرت۱Ad-Dukhan 44:43شَجَرَتَ ٱلزَّقُّومِ
قرت۱Al-Qasas 28:9قُرَّتُ عَيۡنٖ
جنت۱Al-Waqi'ah 56:89وَجَنَّتُ نَعِيمٖ
فطرت۱Ar-Rum 30:30فِطۡرَتَ ٱللَّهِ
بقيت۱Hud 11:86بَقِيَّتُ ٱللَّهِ
ابنت۱At-Tahrim 66:12ٱبۡنَتَ عِمۡرَٰنَ
كلمت۱Al-A'raf 7:137كَلِمَتُ رَبِّكَ
کلمهجاهاکجامثال
رحمت۷Al-Baqarah 2:218, Al-A'raf 7:56, Hud 11:73, Maryam 19:2, Ar-Rum 30:50, Az-Zukhruf 43:32 (دو بار)رَحْمَتَ اللّٰهِﵧ
نعمت۱۱Al-Baqarah 2:231, Ali 'Imran 3:103, Al-Ma'idah 5:11, Ibrahim 14:28, Ibrahim 14:34, An-Nahl 16:72, An-Nahl 16:83, An-Nahl 16:114, Luqman 31:31, Fatir 35:3, At-Tur 52:29نِعْمَتَ اللّٰهِ
امرأت۷Ali 'Imran 3:35, Yusuf 12:30, Yusuf 12:51, Al-Qasas 28:9, At-Tahrim 66:10 (دو بار), At-Tahrim 66:11امْرَاَتُ عِمْرٰنَ
سنت۵Al-Anfal 8:38, Fatir 35:43 (سه بار), Ghafir 40:85سُنَّتُ الْاَوَّلِيْنَ
لعنت۲Ali 'Imran 3:61, An-Nur 24:7لَعْنَتَ اللّٰهِ
معصيت۲Al-Mujadila 58:8, Al-Mujadila 58:9وَمَعْصِيَتِ الرَّسُوْلِﵟ
شجرت۱Ad-Dukhan 44:43شَجَرَتَ الزَّقُّوْمِ
قرت۱Al-Qasas 28:9قُرَّتُ عَيْنٍ
جنت۱Al-Waqi'ah 56:89وَجَنَّتُ نَعِيْمٍ
فطرت۱Ar-Rum 30:30فِطْرَتَ اللّٰهِ
بقيت۱Hud 11:86بَقِيَّتُ اللّٰهِ
ابنت۱At-Tahrim 66:12ابْنَتَ عِمْرٰنَ
كلمت۱Al-A'raf 7:137كَلِمَتُ رَبِّكَ

کلماتی که برخی آن‌ها را جمع و برخی مفرد خوانده‌اند با تاء نوشته شده‌اند، چنان‌که ناظم می‌گوید، مانند ﴿كَلِمَتُ رَبِّكَكَلِمَتُ رَبِّكَ﴾ (الأنعام ۱۱۵) و ﴿ءَايَٰتٞاٰيٰتٌ﴾ (يوسف ۷).

حکم به اختصار
بر هر تاء مؤنثی که در مصحف باز نوشته شده حفص با تاء وقف می‌کند؛ و بر هر کدام که به صورت تاء مربوطه نوشته شده با هاء.
منابع: ابن الجزری، «المقدمة الجزرية»، ابیات ۹۴ تا ۱۰۰؛ ابن الجزری، «النشر في القراءات العشر»: باب الوقف على مرسوم الخط، هاء التأنيث؛ المرصفی، «هداية القاري إلى تجويد كلام الباري»: هاء التأنيث المرسومة تاء.