Online Quran
TürkçeTR

Tecvid Kuralları

Vasl Hemzesi ve Kat' Hemzesi

Derleyen ve düzenleyen: Seyyid Abdul Salam

Orijinal metnin ilmî incelemesi: Dr. Uzma, İmam Seyyid Siraj Munir

Bu çeviri, âlimlerce gözden geçirilmiş Arapça, Urduca ve İngilizce metne dayanmaktadır.

Güncellendi:

Mushaf yazısı:
Renk rehberi

Kur'an örneklerinde yalnızca kuralın uygulandığı harfler renklendirilir; kelimenin geri kalanı siyah kalır. Her rengin kitap boyunca tek ve sabit bir anlamı vardır:

Ghunnah: Ikhfa', Iqlab, Idgham bi-Ghunnah, şeddeli Nun ve Mim
Izhar: Halqi, Shafawi, Qamari
Yazılıp okunmayan ya da Ghunnah olmadan tamamen idğam edilen harf
Qalqalah
İki hareke Madd: Tabi'i, Badal, Silah Sughra, 'Iwad
Dört veya beş hareke Madd: Muttasil, Munfasil, Silah Kubra
Altı hareke Madd Lazim
2, 4 veya 6 hareke Madd: durakta 'Arid li-s-Sukun ve Lin
Tafkhim (kalın)
Tarqiq (ince)
Örnekte incelenen harf
Özel durumlar: Sakt, Imalah, Tashil, Ishmam
el-Mukaddimetü'l-Cezeriyye'den
١٠١وَابْدَأْ بِهَمْزِ الْوَصْلِ مِنْ فِعْلٍ بِضَمّْإِنْ كَانَ ثَالِثٌ مِنَ الْفِعْلِ يُضَمّْ
١٠٢وَاكْسِرْهُ حَالَ الْكَسْرِ وَالْفَتْحِ وَفِيالَاسْمَاءِ غَيْرَ اللَّامِ كَسْرُهَا وَفِي
١٠٣ابْنٍ مَعَ ابْنَةِ امْرِئٍ وَاثْنَيْنِوَامْرَأَةٍ وَاسْمٍ مَعَ اثْنَتَيْنِ

Tanımlar

Hamzat al-Qat' (هَمْزَة القَطْع) hem başlarken hem vaslda okunur; Mushaf'ta küçük bir 'Ayn başı (ء) taşır; ﴿أَنۡعَمۡتَ﴾ (Al-Fatihah 1:7) örneğinde olduğu gibi. Hamzat al-Wasl (هَمْزَة الوَصْل), sakin bir harfle başlamayı sağlayan fazladan bir hemzedir; başlarken okunur, vaslda düşer; Mushaf'taki işareti Alif üzerinde küçük bir Sad başıdır (ٱ).

Hamzat al-Qat' hem başlarken hem vaslda okunur; Hint Pakistan Mushafı'nda harekesini taşıyan bir Alif'tir; ﴿اَنْعَمْتَ﴾ (Al-Fatihah 1:7) örneğinde olduğu gibi. Hamzat al-Wasl, sakin bir harfle başlamayı sağlayan fazladan bir hemzedir; başlarken okunur, vaslda düşer; bu Mushaf'ta harekesiz ve işaretsiz yalın bir Alif'tir.

Bulunduğu yerler ve başlarken harekesi

NeredeBaşlarken harekeÖrnekler
Harf-i tarifDaima üstün﴿ٱلۡحَمۡدُاَلْحَمْدُ﴾ (Al-Fatihah 1:2)
Fiiller: üç harfli fiillerin emri; beş ve altı harfli fiillerin geçmişi, emri ve masdarıFiilin üçüncü harfi asli ötreli ise ötre; esreli veya üstünlü ise esre﴿ٱدۡخُلُواْادْخُلُوْا﴾ (Al-Baqarah 2:58) ﴿ٱضۡرِباضْرِبْ﴾ (Al-Baqarah 2:60) ﴿ٱذۡهَبۡاِذْهَبْ﴾ (Taha 20:24) ﴿وَٱسۡتَغۡفِرۡهُۚوَاسْتَغْفِرْهُﵫ﴾ (An-Nasr 110:3)
Duyulan on isim ve beş ile altı harfli fiillerin masdarlarıEsre﴿ٱبۡنُ مَرۡيَمَابْنُ مَرْيَمَ﴾ (An-Nisa 4:171) ﴿ٱبۡنَتَ عِمۡرَٰنَابْنَتَ عِمْرٰنَ﴾ (At-Tahrim 66:12) ﴿ٱمۡرُؤٌاْامْرُؤٌا﴾ (An-Nisa 4:176) ﴿ٱثۡنَانِاثْنٰنِ﴾ (Al-Ma'idah 5:106) ﴿ٱسۡمَاسْمَ﴾ (Al-A'la 87:1)

Şairin saydığı isimler şunlardır: ابن، ابنة، امرؤ، اثنان، امرأة، اسم، اثنتان. Üçüncü harfi arızi ötreli olan fiiller istisnadır ve esre ile başlar; ﴿ٱمۡشُواْامْشُوْا﴾ (Sad 38:6), ﴿ٱقۡضُوٓاْاقْضُوْٓا﴾ (Yunus 10:71), ﴿ٱئۡتُواْائْتُوْا﴾ (Taha 20:64) ve ﴿ٱبۡنُواْابْنُوْا﴾ (Al-Kahf 18:21) gibi; çünkü üçüncü harfin asli harekesi esredir.

Not
﴿بِئۡسَ ٱلِٱسۡمُبِئْسَ الاِسْمُ﴾ (Al-Hujurat 49:11)'de الاسم ile başlarken iki vecih caizdir: vasl hemzesiyle أَلِسْمُ veya onsuz لِسْمُ; birincisi tercih edilir.

İki sakinin karşılaşması

Vasl hemzesinden önce bir med harfi gelirse, vaslda telaffuzda düşer ama yazıda kalır; ﴿وَقَالُواْ ٱتَّخَذَوَقَالُوا اتَّخَذَ﴾ (Al-Baqarah 2:116) ve ﴿فِي ٱلۡأَرۡضِفِي الْاَرْضِﶈ﴾ (Al-Baqarah 2:11) örneklerinde olduğu gibi. Ondan önce sakin bir sessiz harf veya tenvin gelirse genellikle esre alır, ﴿نُوحٌ ٱبۡنَهُۥنُوْحُ اِۨبْنَهٗ﴾ (Hud 11:42) örneğinde olduğu gibi; çoğul Mim'i ise daha önce açıklandığı gibi ötre alır.

Kaynaklar: Ibn al-Jazari, al-Muqaddimah al-Jazariyyah, beyit 101 ila 103; Ibn al-Jazari, an-Nashr fi al-Qira'at al-'Ashr: باب همز الوصل; Al-Marsafi, Hidayat al-Qari ila Tajwid Kalam al-Bari: همزة الوصل وهمزة القطع.