De Dabt (الضَّبْط) is het geheel van tekens dat op letters wordt geplaatst om hun klinkers en regels aan te geven. In de Medina-Mushaf volgen ze nauwkeurige conventies, zodat wie ze begrijpt veel tajweedregels uit de Mushaf zelf kan aflezen:
| Teken | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Kleine kop van Kha' zonder punt, boven een letter | De letter is stil en wordt duidelijk uitgesproken | ﴿أَنۡعَمۡتَ﴾ (Al-Fatihah 1:7) |
| Een stille letter zonder sukun-teken, de volgende niet verdubbeld | Ikhfa' (الإِخْفَاء) of Idgham Naqis (الإِدْغَام النَّاقِص) | ﴿مِن قَبۡلُۖ﴾ (Al-Baqarah 2:25) ﴿مَن يَقُولُ﴾ (Al-Baqarah 2:8) |
| Een letter zonder sukun, de volgende verdubbeld | Idgham Kamil (الإِدْغَام الكَامِل) | ﴿مِن رَّبِّهِمۡۖ﴾ (Al-Baqarah 2:5) |
| Een kleine Mim in plaats van de sukun of het tweede Tanwin-teken | Iqlab (الإِقْلَاب) | ﴿مِنۢ بَعۡدِ﴾ (Al-Baqarah 2:27) |
| Tanwin-tekens boven elkaar | Tanwin duidelijk uitgesproken | ﴿عَذَابٌ عَظِيمٞ﴾ (Al-Baqarah 2:7) |
| Tanwin-tekens verspringend | Ikhfa' of Idgham van de Tanwin | ﴿غَفُورٞ رَّحِيمٌ﴾ (Al-Baqarah 2:173) |
| Een ronde nul boven een zwakke letter | Extra, niet uitgesproken bij verbinden of stoppen | ﴿عَصَواْ وَّكَانُواْ﴾ (Al-Baqarah 2:61) |
| Een staande ovale nul boven een Alif | Valt weg bij verbinden, uitgesproken bij stoppen | ﴿ٱلظُّنُونَا۠﴾ (Al-Ahzab 33:10) |
| Een kleine letter: Alif, Waw of Ya | Een letter die in het schrift is weggelaten maar wordt uitgesproken | ﴿مَٰلِكِ﴾ (Al-Fatihah 1:4) ﴿إِنَّهُۥ هُوَ﴾ (Al-Isra 17:1) |
| Het Madd-teken (~) boven een Madd-letter | Madd langer dan natuurlijk | ﴿ٱلضَّآلِّينَ﴾ (Al-Fatihah 1:7) |
| Een kleine Nun | Een Nun die in het schrift is weggelaten maar wordt uitgesproken | ﴿نُـۨجِي﴾ (Al-Anbya 21:88) |
| Een kleine Sin boven Sad | Bij Hafs als Sin gelezen | ﴿وَيَبۡصُۜطُ﴾ (Al-Baqarah 2:245) |
| Teken | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Kleine kop van Kha' zonder punt, boven een letter | De letter is stil en wordt duidelijk uitgesproken | ﴿اَنْعَمْتَ﴾ (Al-Fatihah 1:7) |
| Een stille letter zonder sukun-teken, de volgende niet verdubbeld | Ikhfa' (الإِخْفَاء) of Idgham Naqis (الإِدْغَام النَّاقِص) | ﴿مِنْ قَبْلُ﴾ (Al-Baqarah 2:25) ﴿مَنْ يَّقُوْلُ﴾ (Al-Baqarah 2:8) |
| Een letter zonder sukun, de volgende verdubbeld | Idgham Kamil (الإِدْغَام الكَامِل) | ﴿مِنْ رَّبِّهِمْﵯ﴾ (Al-Baqarah 2:5) |
| Een kleine Mim in plaats van de sukun of het tweede Tanwin-teken | Iqlab (الإِقْلَاب) | ﴿مِنْۢ بَعْدِ﴾ (Al-Baqarah 2:27) |
| Tanwin-tekens boven elkaar | Tanwin duidelijk uitgesproken | ﴿عَذَابٌ عَظِيْمٌ﴾ (Al-Baqarah 2:7) |
| Tanwin-tekens verspringend | Ikhfa' of Idgham van de Tanwin | ﴿غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ﴾ (Al-Baqarah 2:173) |
| Een ronde nul boven een zwakke letter | Extra, niet uitgesproken bij verbinden of stoppen | ﴿عَصَوْا وَّكَانُوْا﴾ (Al-Baqarah 2:61) |
| Een staande ovale nul boven een Alif | Valt weg bij verbinden, uitgesproken bij stoppen | ﴿الظُّنُوْنَا﴾ (Al-Ahzab 33:10) |
| Een kleine letter: Alif, Waw of Ya | Een letter die in het schrift is weggelaten maar wordt uitgesproken | ﴿مٰلِكِ﴾ (Al-Fatihah 1:4) ﴿اِنَّهٗ هُوَ﴾ (Al-Isra 17:1) |
| Het Madd-teken (~) boven een Madd-letter | Madd langer dan natuurlijk | ﴿الضَّآلِّيْنَ﴾ (Al-Fatihah 1:7) |
| Een kleine Nun | Een Nun die in het schrift is weggelaten maar wordt uitgesproken | ﴿نُۨجِي﴾ (Al-Anbya 21:88) |
| Een kleine Sin boven Sad | Bij Hafs als Sin gelezen | ﴿وَيَبْصُۜطُﵣ﴾ (Al-Baqarah 2:245) |
De Dabt is het geheel van tekens dat op letters wordt geplaatst om hun klinkers en regels aan te geven. Indo-Pak-exemplaren hebben hun eigen conventies; wie ze begrijpt, kan veel regels uit de Mushaf zelf aflezen:
| Teken | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Een sukun (jazm) boven een letter | De letter is stil. Hij staat op elke stille Nun; de regel volgt uit de volgende letter | ﴿أَنۡعَمۡتَ﴾ (Al-Fatihah 1:7) ﴿مِن قَبۡلُۖ﴾ (Al-Baqarah 2:25) |
| Een shaddah op de letter na een stille | Idgham (الإِدْغَام) | ﴿مِن رَّبِّهِمۡۖ﴾ (Al-Baqarah 2:5) ﴿مَن يَقُولُ﴾ (Al-Baqarah 2:8) |
| Een kleine Mim | Iqlab | ﴿مِنۢ بَعۡدِ﴾ (Al-Baqarah 2:27) |
| Een kleine staande Alif | Een Madd-Alif die wordt uitgesproken maar niet geschreven | ﴿مَٰلِكِ﴾ (Al-Fatihah 1:4) |
| Een omgekeerde dammah | Silah van de voornaamwoordelijke Ha' met een Waw | ﴿إِنَّهُۥ هُوَ﴾ (Al-Isra 17:1) |
| Een staande kasrah | Silah van de voornaamwoordelijke Ha' met een Ya | ﴿مِيثَٰقِهِۦ﴾ (Al-Baqarah 2:27) |
| Het Madd-teken | Madd langer dan natuurlijk. Sommige Indo-Pak-exemplaren schrijven een kleine Madd voor Munfasil en een grote voor Muttasil en Lazim; deze uitgave gebruikt één teken voor alle | ﴿ٱلضَّآلِّينَ﴾ (Al-Fatihah 1:7) ﴿بِمَآ أُنزِلَ﴾ (Al-Baqarah 2:4) |
| Een kleine Nun | Een Nun die in het schrift is weggelaten maar wordt uitgesproken | ﴿نُـۨجِي﴾ (Al-Anbya 21:88) |
| Een letter zonder klinker en zonder teken | Extra, niet uitgesproken | ﴿عَصَواْ وَّكَانُواْ﴾ (Al-Baqarah 2:61) |
| Teken | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Een sukun (jazm) boven een letter | De letter is stil. Hij staat op elke stille Nun; de regel volgt uit de volgende letter | ﴿اَنْعَمْتَ﴾ (Al-Fatihah 1:7) ﴿مِنْ قَبْلُ﴾ (Al-Baqarah 2:25) |
| Een shaddah op de letter na een stille | Idgham (الإِدْغَام) | ﴿مِنْ رَّبِّهِمْﵯ﴾ (Al-Baqarah 2:5) ﴿مَنْ يَّقُوْلُ﴾ (Al-Baqarah 2:8) |
| Een kleine Mim | Iqlab | ﴿مِنْۢ بَعْدِ﴾ (Al-Baqarah 2:27) |
| Een kleine staande Alif | Een Madd-Alif die wordt uitgesproken maar niet geschreven | ﴿مٰلِكِ﴾ (Al-Fatihah 1:4) |
| Een omgekeerde dammah | Silah van de voornaamwoordelijke Ha' met een Waw | ﴿اِنَّهٗ هُوَ﴾ (Al-Isra 17:1) |
| Een staande kasrah | Silah van de voornaamwoordelijke Ha' met een Ya | ﴿مِيْثَاقِهٖﵣ﴾ (Al-Baqarah 2:27) |
| Het Madd-teken | Madd langer dan natuurlijk. Sommige Indo-Pak-exemplaren schrijven een kleine Madd voor Munfasil en een grote voor Muttasil en Lazim; deze uitgave gebruikt één teken voor alle | ﴿الضَّآلِّيْنَ﴾ (Al-Fatihah 1:7) ﴿بِمَآ اُنْزِلَ﴾ (Al-Baqarah 2:4) |
| Een kleine Nun | Een Nun die in het schrift is weggelaten maar wordt uitgesproken | ﴿نُۨجِي﴾ (Al-Anbya 21:88) |
| Een letter zonder klinker en zonder teken | Extra, niet uitgesproken | ﴿عَصَوْا وَّكَانُوْا﴾ (Al-Baqarah 2:61) |
Bronnen: Al-Marsafi, Hidayat al-Qari ila Tajwid Kalam al-Bari: علامات الضبط; Ibn al-Jazari, an-Nashr fi al-Qira'at al-'Ashr: باب الوقف على مرسوم الخط.