Wanneer twee letters elkaar in schrift en uitspraak ontmoeten, hebben ze vier namen naargelang hun verhouding in makhraj en eigenschap:
| Naam | Definitie | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Mithlayn (المِثْلَان) | Zelfde makhraj en zelfde eigenschappen: dezelfde letter tweemaal | ﴿ٱضۡرِب بِّعَصَاكَاضْرِبْ بِّعَصَاكَ﴾ (Al-Baqarah 2:60) |
| Mutajanisayn (المُتَجَانِسَان) | Zelfde makhraj, verschillende eigenschappen | ﴿قَد تَّبَيَّنَقَدْ تَّبَيَّنَ﴾ (Al-Baqarah 2:256) |
| Mutaqaribayn (المُتَقَارِبَان) | Dicht bij elkaar in makhraj of eigenschap | ﴿وَقُل رَّبِّوَقُلْ رَّبِّ﴾ (Al-Isra 17:80) |
| Mutaba'idayn (المُتَبَاعِدَان) | Ver uit elkaar in makhraj, verschillende eigenschappen | ﴿نَعۡبُدُنَعْبُدُ﴾ (Al-Fatihah 1:5) |
Elk is van drie soorten: saghir (klein) wanneer de eerste stil en de tweede gevocaliseerd is; kabir (groot) wanneer beide gevocaliseerd zijn; mutlaq (absoluut) wanneer de eerste gevocaliseerd en de tweede stil is. Bij Hafs komt samenvoeging vooral voor in de soort saghir; in de soort kabir is de grondregel Izhar, op enkele woorden na; in de soort mutlaq is er geen samenvoeging.
Mithlayn Saghir
Een stille letter moet opgaan in dezelfde gevocaliseerde letter, binnen een woord of over twee, zoals de dichter zegt: "de eerste van twee gelijke of makhraj-gelijke letters, als hij stil is, wordt samengevoegd."
Uitzonderingen
- Als de eerste een Madd-letter is: dan wordt hij niet samengevoegd maar verlengd, waarna de tweede wordt uitgesproken, zoals de dichter zegt: "en maak duidelijk in fi yawm en qalu wa-hum": ﴿قَالُواْ وَهُمۡقَالُوْا وَهُمْ﴾ (Ash-Shu'ara 26:96) en ﴿فِي يَوۡمٖفِيْ يَوْمٍ﴾ (Al-Ma'arij 70:4).
- De pauze-Ha' in ﴿مَالِيَهۡۜمَالِيَهْ﴾ (Al-Haqqah 69:28) met ﴿هَلَكَهَلَكَ﴾ (Al-Haqqah 69:29): Hafs heeft bij verbinden twee manieren: Izhar met een lichte Sakt (السَّكْت), of Idgham.
Mutajanisayn Saghir
Bij Hafs wordt in de volgende gevallen samengevoegd en elders duidelijk uitgesproken:
| Letters | Voorbeelden | Soort |
|---|---|---|
| ت ← د | ﴿أُجِيبَت دَّعۡوَتُكُمَااُجِيْبَتْ دَّعْوَتُكُمَا﴾ (Yunus 10:89) ﴿أَثۡقَلَت دَّعَوَااَثْقَلَتْ دَّعَوَا﴾ (Al-A'raf 7:189) | Volledig |
| ت ← ط | ﴿وَقَالَت طَّآئِفَةٞوَقَالَتْ طَّآئِفَةٌ﴾ (Ali 'Imran 3:72) ﴿وَدَّت طَّآئِفَةٞوَدَّتْ طَّآئِفَةٌ﴾ (Ali 'Imran 3:69) | Volledig |
| د ← ت | ﴿قَد تَّبَيَّنَقَدْ تَّبَيَّنَ﴾ (Al-Baqarah 2:256) ﴿عَبَدتُّمۡعَبَدْتُّمْ﴾ (Al-Kafirun 109:4) | Volledig |
| ث ← ذ | ﴿يَلۡهَثۚ ذَّٰلِكَيَلْهَثْﵧ ذٰلِكَ﴾ (Al-A'raf 7:176) | Volledig |
| ذ ← ظ | ﴿إِذ ظَّلَمُوٓاْاِذْ ظَّلَمُوْٓا﴾ (An-Nisa 4:64) | Volledig |
| ب ← م | ﴿ٱرۡكَب مَّعَنَاارْكَبْ مَّعَنَا﴾ (Hud 11:42) | Volledig |
| ط ← ت | ﴿بَسَطتَبَسَطْتَّ﴾ (Al-Ma'idah 5:28) ﴿أَحَطتُاَحَطْتُّ﴾ (An-Naml 27:22) ﴿فَرَّطتُمۡفَرَّطْتُّمْ﴾ (Yusuf 12:80) | Onvolledig: de Itbaq en Isti'la' van de Ta' blijven |
Mutaqaribayn Saghir
Bij Hafs: een stille Lam gaat op in Ra', zoals in ﴿وَقُل رَّبِّوَقُلْ رَّبِّ﴾ (Al-Isra 17:80) en ﴿بَل رَّفَعَهُۢبَلْ رَّفَعَهُ﴾ (An-Nisa 4:158), behalve ﴿بَلۡۜ رَانَبَلْﶌ رَانَ﴾ (Al-Mutaffifin 83:14) vanwege de Sakt. Een stille Qaf gaat op in Kaf in ﴿نَخۡلُقكُّمنَخْلُقْكُّمْ﴾ (Al-Mursalat 77:20), op twee manieren: volledige samenvoeging, die de voorkeur heeft, en onvolledige samenvoeging waarbij de Isti'la' van de Qaf blijft, zoals de dichter zegt: "en het verschil deed zich voor bij nakhluqkum." Ook de samenvoeging van de stille Nun in Lam en Ra' hoort hierbij.
Waar duidelijkheid vereist is
De dichter waarschuwde voor woorden waarin samenvoeging zou kunnen insluipen omdat de letters dicht bij elkaar liggen; ze moeten duidelijk worden uitgesproken:
De soort kabir bij Hafs
Bij Hafs is de grondregel in de soort kabir Izhar; samenvoeging komt voor in enkele woorden, zoals ﴿لَا تَأۡمَ۬نَّالَا تَاْمَنَّا﴾ (Yusuf 12:11) met Ishmam (الإِشْمَام) of Rawm (الرَّوْم), zoals later uitgelegd, ﴿مَا مَكَّنِّيمَا مَكَّنِّيْ﴾ (Al-Kahf 18:95), ﴿فَنِعِمَّافَنِعِمَّا﴾ (Al-Baqarah 2:271) en ﴿أَتُحَٰٓجُّوٓنِّياَتُحَآجُّوْٓنِّيْ﴾ (Al-An'am 6:80).