Þegar tveir stafir mætast í rithætti og framburði hafa þeir fjögur heiti eftir tengslum makhraj þeirra og eiginleika:
| Heiti | Skilgreining | Dæmi |
|---|---|---|
| Mithlayn (المِثْلَان) | Sama makhraj og sömu eiginleikar: sami stafur tvisvar | ﴿ٱضۡرِب بِّعَصَاكَاضْرِبْ بِّعَصَاكَ﴾ (Al-Baqarah 2:60) |
| Mutajanisayn (المُتَجَانِسَان) | Sama makhraj, ólíkir eiginleikar | ﴿قَد تَّبَيَّنَقَدْ تَّبَيَّنَ﴾ (Al-Baqarah 2:256) |
| Mutaqaribayn (المُتَقَارِبَان) | Nálægir að makhraj eða eiginleika | ﴿وَقُل رَّبِّوَقُلْ رَّبِّ﴾ (Al-Isra 17:80) |
| Mutaba'idayn (المُتَبَاعِدَان) | Fjarlægir að makhraj, ólíkir eiginleikar | ﴿نَعۡبُدُنَعْبُدُ﴾ (Al-Fatihah 1:5) |
Hvert er af þremur gerðum: saghir (lítið), þegar fyrri stafurinn er þögull og seinni með sérhljóði; kabir (stórt), þegar báðir hafa sérhljóð; mutlaq (algert), þegar fyrri stafurinn hefur sérhljóð og seinni er þögull. Hjá Hafs er samruni aðallega í gerðinni saghir; í gerðinni kabir er grunnreglan Izhar nema í fáeinum orðum; í gerðinni mutlaq er enginn samruni.
Mithlayn Saghir
Þögull stafur verður að renna saman við sama staf með sérhljóði, innan orðs eða milli tveggja, eins og skáldið segir: „sá fyrri af tveimur eins stöfum eða stöfum með sama makhraj, ef hann er þögull, rennur saman.“
Undantekningar
- Þegar fyrri stafurinn er Madd-stafur: hann rennur ekki saman heldur er lengdur, síðan er sá seinni borinn fram, eins og skáldið segir: „og gerðu skýrt í fi yawm og qalu wa-hum“: ﴿قَالُواْ وَهُمۡقَالُوْا وَهُمْ﴾ (Ash-Shu'ara 26:96) og ﴿فِي يَوۡمٖفِيْ يَوْمٍ﴾ (Al-Ma'arij 70:4).
- Hlé-Ha' í ﴿مَالِيَهۡۜمَالِيَهْ﴾ (Al-Haqqah 69:28) með ﴿هَلَكَهَلَكَ﴾ (Al-Haqqah 69:29): Hafs hefur tvær leiðir við tengingu: Izhar með léttu Sakt (السَّكْت), eða Idgham.
Mutajanisayn Saghir
Hjá Hafs er samruni í eftirfarandi tilvikum og skýr framburður annars staðar:
| Stafir | Dæmi | Tegund |
|---|---|---|
| ت ← د | ﴿أُجِيبَت دَّعۡوَتُكُمَااُجِيْبَتْ دَّعْوَتُكُمَا﴾ (Yunus 10:89) ﴿أَثۡقَلَت دَّعَوَااَثْقَلَتْ دَّعَوَا﴾ (Al-A'raf 7:189) | Fullkominn |
| ت ← ط | ﴿وَقَالَت طَّآئِفَةٞوَقَالَتْ طَّآئِفَةٌ﴾ (Ali 'Imran 3:72) ﴿وَدَّت طَّآئِفَةٞوَدَّتْ طَّآئِفَةٌ﴾ (Ali 'Imran 3:69) | Fullkominn |
| د ← ت | ﴿قَد تَّبَيَّنَقَدْ تَّبَيَّنَ﴾ (Al-Baqarah 2:256) ﴿عَبَدتُّمۡعَبَدْتُّمْ﴾ (Al-Kafirun 109:4) | Fullkominn |
| ث ← ذ | ﴿يَلۡهَثۚ ذَّٰلِكَيَلْهَثْﵧ ذٰلِكَ﴾ (Al-A'raf 7:176) | Fullkominn |
| ذ ← ظ | ﴿إِذ ظَّلَمُوٓاْاِذْ ظَّلَمُوْٓا﴾ (An-Nisa 4:64) | Fullkominn |
| ب ← م | ﴿ٱرۡكَب مَّعَنَاارْكَبْ مَّعَنَا﴾ (Hud 11:42) | Fullkominn |
| ط ← ت | ﴿بَسَطتَبَسَطْتَّ﴾ (Al-Ma'idah 5:28) ﴿أَحَطتُاَحَطْتُّ﴾ (An-Naml 27:22) ﴿فَرَّطتُمۡفَرَّطْتُّمْ﴾ (Yusuf 12:80) | Ófullkominn: Itbaq og Isti'la' Ta' haldast |
Mutaqaribayn Saghir
Hjá Hafs: þögult Lam rennur saman við Ra', eins og í ﴿وَقُل رَّبِّوَقُلْ رَّبِّ﴾ (Al-Isra 17:80) og ﴿بَل رَّفَعَهُۢبَلْ رَّفَعَهُ﴾ (An-Nisa 4:158), nema ﴿بَلۡۜ رَانَبَلْﶌ رَانَ﴾ (Al-Mutaffifin 83:14) vegna Sakt. Þögult Qaf rennur saman við Kaf í ﴿نَخۡلُقكُّمنَخْلُقْكُّمْ﴾ (Al-Mursalat 77:20), á tvo vegu: fullkominn samruni, sem er tekinn fram yfir, og ófullkominn þar sem Isti'la' Qaf helst, eins og skáldið segir: „og munurinn varð í nakhluqkum.“ Samruni þögla Nun við Lam og Ra' tilheyrir einnig þessu.
Þar sem skýrleiki er nauðsynlegur
Skáldið varaði við orðum þar sem samruni gæti laumast inn vegna þess að stafirnir eru nálægir; þau verður að bera skýrt fram:
Gerðin kabir hjá Hafs
Hjá Hafs er grunnreglan í gerðinni kabir Izhar; samruni verður í fáeinum orðum, eins og ﴿لَا تَأۡمَ۬نَّالَا تَاْمَنَّا﴾ (Yusuf 12:11) með Ishmam (الإِشْمَام) eða Rawm (الرَّوْم), eins og skýrt er síðar, ﴿مَا مَكَّنِّيمَا مَكَّنِّيْ﴾ (Al-Kahf 18:95), ﴿فَنِعِمَّافَنِعِمَّا﴾ (Al-Baqarah 2:271) og ﴿أَتُحَٰٓجُّوٓنِّياَتُحَآجُّوْٓنِّيْ﴾ (Al-An'am 6:80).