Pas mehaxheve dhe sifateve, lexuesit i duhet ta njohë çdo shkronjë veçmas: mehrexhin e saj, cilësitë kryesore dhe gabimet që ndodhin në shqiptimin e saj. Kjo është metoda e imam Mekkiut në ar-Ri'ayah, i cili i dha çdo shkronje kapitullin e vet. Imam Ibn el Xhezeriu në Mukaddime paralajmëroi për shkronjat dhe fjalët ku gabimet janë të shpeshta.
Tabela e shkronjave me paralajmërimet kryesore
| Shkronja | Nr. i mehrexhit | Pika kryesore |
|---|---|---|
| ا | 1 | Ndjek shkronjën para saj në trashësi ose hollësi; kurrë e trashë pas një shkronje të hollë. |
| ء | 2 | Shqiptohet butë, pa shtypje; e qartë kur është sakin; lehtësohet vetëm ku është transmetuar. |
| هـ | 2 | Shkronja më e dobët dhe më e fshehtë; bëjeni të qartë në mes dhe në fund, veçanërisht kur përsëritet ose është sakin. |
| ع | 3 | Nuk duhet të bëhet hemze; kur është sakin është e qartë me Tawassut, jo e tendosur. |
| ح | 3 | Nuk duhet të bëhet Ha' e hollë ose Kha'; bëjeni të qartë pranë 'Ayn ose Ha'. |
| غ | 4 | E trashë pa tepri; nuk duhet të bëhet Qaf. |
| خ | 4 | E trashë pa e tepruar drejt Qaf ose Ghayn. |
| ق | 5 | Shiddah, Jahr dhe Isti'la'; nuk duhet të bëhet Kaf ose Ghayn; Qalqalah kur është sakin. |
| ك | 6 | Hams-i dhe Shiddah-u i saj duhet të jenë të qarta, veçanërisht kur përsëritet. |
| ج | 7 | E tendosur dhe e zëshme; nuk duhet të zbutet si Shin; Qalqalah kur është sakin. |
| ش | 7 | Tafashshi-u i saj duhet të jetë i qartë, veçanërisht kur është sakin ose me shedde. |
| ي | 7 | Nga mesi i gjuhës kur nuk është shkronjë medi; mos e dyfishoni një Ya të vetme. |
| ض | 8 | Nga ana e gjuhës me Istitalah (الاسْتِطَالَة); nuk duhet të bëhet Dha' ose Dal i trashë. |
| ل | 9 | E hollë, përveç emrit të Allahut pas fethës ose dammes; mbajeni sukunin e saj të plotë. |
| ن | 10 | Ka një Ghunnah të natyrshme, që shfaqet plotësisht kur është me shedde, e fshehur ose e bashkuar. |
| ر | 11 | Fshihni dridhjen e saj, veçanërisht kur është me shedde; ka rregulla trashësie dhe hollësie. |
| ط | 12 | Shkronja më e fortë; Qalqalah kur është sakin; Itbaq-u i saj mbetet kur bashkohet me Ta. |
| د | 12 | Qalqalah kur është sakin; kurrë e trashë. |
| ت | 12 | Hams-i i saj duhet të jetë i qartë; nuk duhet të trashet si Ta'. |
| ص | 13 | Itbaq, Isti'la' dhe Safir; nuk duhet të bëhet Sin. |
| ز | 13 | E zëshme me Safir; nuk duhet të bëhet Sin. |
| س | 13 | E pazëshme me Safir; nuk duhet të bëhet Sad para një shkronje të trashë. |
| ظ | 14 | Maja e gjuhës te dhëmbët, me Itbaq; nuk duhet të bëhet Zay e trashë. |
| ذ | 14 | Nuk duhet të bëhet Zay ose Dal. |
| ث | 14 | Nuk duhet të bëhet Sin ose Ta. |
| ف | 15 | E hollë dhe e pazëshme; nuk trashet pranë një shkronje të trashë. |
| و | 16 | Me buzë të rrumbullakosura; Waw e medit zgjatet, nuk dyfishohet dhe nuk bashkohet me Waw-in pasues. |
| ب | 16 | E tendosur dhe e zëshme; kurrë e trashë; Qalqalah kur është sakin. |
| م | 16 | Me buzë të mbyllura; e hollë para një shkronje të trashë; Ghunnah shfaqet kur është me shedde. |
Ruajtja e shkronjave të holla të holla
Poeti urdhëron që të gjitha shkronjat e Istifal (الاسْتِفَال) të mbahen të holla dhe përmend ato ku gabimet janë të shpeshta: Alifi kurrë i trashë pas një shkronje të hollë; hemzja në fillim të fjalëve; Lami pranë emrit të Allahut ose një shkronje të trashë; dhe Mimi pranë një shkronje të trashë.
Ba, Jim dhe shkronjat e Qalqalah
Ba është e hollë; shmangni trashjen e saj në fjalë si ﴿وَبَرۡقٞوَبَرْقٌﵐ﴾ (Al-Baqarah 2:19) dhe ﴿وَبَٰطِلٞوَبٰطِلٌ﴾ (Al-A'raf 7:139), ose dobësimin e saj te ﴿بِهِمۡبِهِمْ﴾ (Al-Baqarah 2:15). Ruajeni Shiddah-un dhe Jahr-in e Ba dhe Jim, veçanërisht kur janë me shedde ose sakine, që me to të mos rrjedhë as frymë as zë, si në këta shembuj:
Pastaj urdhëron që Qalqalah (القَلْقَلَة) të bëhet e qartë në shkronjat e saj kur janë sakine, dhe vëren se është më e qartë në ndalim. Hollësitë janë në kapitullin për Qalqalah.
Ha' dhe Sin
Bëjeni Ha' të qartë kur përsëritet ose është pranë një shkronje të afërt, si te ﴿حَصۡحَصَ ٱلۡحَقُّحَصْحَصَ الْحَقُّﵟ﴾ (Yusuf 12:51) dhe ﴿أَحَطتُاَحَطْتُّ﴾ (An-Naml 27:22). Shmangni trashjen e Sin para Ta' ose Qaf që të mos bëhet Sad, si te ﴿يَسۡطُونَيَسْطُوْنَ﴾ (Al-Hajj 22:72), ﴿يَسۡقُونَيَسْقُوْنَﵽ﴾ (Al-Qasas 28:23) dhe ﴿ٱلۡمُسۡتَقِيمَالْمُسْتَقِيْمَ﴾ (Al-Fatihah 1:6).
Sukuni, Infitah dhe Shiddah
- Sukun i plotë: te Lam, Nun, Mim ose Ghayn sakine para një shkronje të afërt; mos shtoni zanore dhe mos bashkoni, si te ﴿وَإِذۡ جَعَلۡنَاوَاِذْ جَعَلْنَا﴾ (Al-Baqarah 2:125), ﴿أَنۡعَمۡتَاَنْعَمْتَ﴾ (Al-Fatihah 1:7), ﴿ٱلۡمَغۡضُوبِالْمَغْضُوْبِ﴾ (Al-Fatihah 1:7) dhe ﴿ضَلَلۡنَاضَلَلْنَا﴾ (As-Sajdah 32:10).
- Infitah i pastër: te Dhal dhe Sin, që ﴿مَحۡذُورٗامَحْذُوْرًا﴾ (Al-Isra 17:57) të mos ngatërrohet me ﴿مَحۡظُورًامَحْظُوْرًا﴾ (Al-Isra 17:20), as ﴿وَعَسَىٰٓوَعَسٰٓي﴾ (Al-Baqarah 2:216) me ﴿وَعَصَىٰٓوَعَصٰٓي﴾ (Taha 20:121).
- Ruani Shiddah: te Kaf dhe Ta kur përsëriten, si te ﴿بِشِرۡكِكُمۡۚبِشِرْكِكُمْﵧ﴾ (Fatir 35:14), ﴿تَتَوَفَّىٰهُمُتَتَوَفّٰىهُمُ﴾ (An-Nahl 16:28) dhe ﴿وَٱلۡفِتۡنَةُوَالْفِتْنَةُ﴾ (Al-Baqarah 2:191).
Dad dhe Dha'
Meqë Dad dhe Dha' tingëllojnë më të ngjashme, poeti mblodhi të gjitha fjalët kuranore me Dha'; gjithçka tjetër është me Dad. Rrënjët e tyre përfshijnë: الظَّعن، الظِّل، الظُّهر، العَظْم، الحفظ، اليَقَظة، الإنظار، اللفظ، الظاهر، لظى، الشُّواظ، الكَظْم، الظلم، الغِلظة، الظلام، الظُّفُر، الانتظار، الظمأ، الظن، الوعظ، ظلّ، المحظور، الفظ، النظر، الغيظ، الحظ.
Ai përjashtoi fjalët që shkruhen me Dad dhe tingëllojnë ngjashëm: ﴿عِضِينَعِضِيْنَ﴾ (Al-Hijr 15:91), ﴿نَاضِرَةٌنَاضِرَةٌ﴾ (Al-Qiyamah 75:22), ﴿نَضۡرَةٗنَضْرَةً﴾ (Al-Insan 76:11), ﴿نَضۡرَةَنَضْرَةَ﴾ (Al-Mutaffifin 83:24), ﴿تَغِيضُتَغِيْضُ﴾ (Ar-Ra'd 13:8), ﴿وَغِيضَوَغِيْضَ﴾ (Hud 11:44) dhe ﴿يَحُضُّيَحُضُّ﴾ (Al-Haqqah 69:34). Te ﴿بِضَنِينٖبِضَنِيْنٍ﴾ (At-Takwir 81:24) lexuesit nuk pajtohen; Hafsi e lexon me Dad.
Kur Dad takohet me Dha' ose me një shkronjë të afërt, të dyja duhet të jenë të qarta, që njëra të mos bashkohet me tjetrën: